Znamiona, potocznie nazywane pieprzykami, ma większość osób. Wiele z nich jest łagodnych i nie wymaga leczenia, ale każda zmiana, która zaczyna się powiększać, zmieniać kolor, krwawić, swędzieć albo wygląda inaczej niż pozostałe, powinna zostać oceniona przez dermatologa.
Dermatoskopia to szybkie, bezbolesne i nieinwazyjne badanie skóry wykonywane za pomocą dermatoskopu. Pozwala obejrzeć znamię w powiększeniu i ocenić struktury niewidoczne gołym okiem — m.in. układ barwnika, granice zmiany, asymetrię, kolory oraz naczynia.
Badanie dermatoskopowe jest szczególnie ważne w diagnostyce znamion barwnikowych i zmian podejrzanych w kierunku nowotworów skóry, w tym czerniaka. Nie zastępuje jednak badania histopatologicznego — jeśli zmiana budzi podejrzenie, konieczne może być jej chirurgiczne usunięcie i ocena pod mikroskopem.
Czym jest dermatoskopia?
Dermatoskopia, nazywana również dermoskopią, to badanie skóry przy użyciu specjalnego urządzenia — dermatoskopu. Dermatolog przykłada dermatoskop do skóry lub ocenia zmianę z niewielkiej odległości, w zależności od rodzaju urządzenia.
- nie boli,
- nie wymaga znieczulenia,
- nie uszkadza skóry,
- nie wymaga rekonwalescencji,
- może być wykonane podczas standardowej konsultacji dermatologicznej.
Podczas badania lekarz ocenia nie tylko pojedynczy pieprzyk, ale również ogólny obraz skóry: liczbę znamion, ich rozmieszczenie, podobieństwo do siebie, fototyp skóry, historię opalania, przebyte oparzenia słoneczne oraz ewentualne występowanie czerniaka lub innych nowotworów skóry w rodzinie.
Kiedy warto wykonać dermatoskopię?
Dermatoskopię warto wykonywać profilaktycznie, szczególnie jeśli masz liczne znamiona, jasną karnację, często przebywasz na słońcu, korzystałaś/korzystałeś z solarium albo masz w rodzinie przypadki czerniaka.
Na konsultację dermatologiczną warto zgłosić się również wtedy, gdy zauważysz, że znamię:
- powiększa się,
- zmienia kolor,
- ma nierówne lub rozmyte brzegi,
- stało się asymetryczne,
- swędzi, boli, piecze lub krwawi,wygląda inaczej niż pozostałe znamiona,
- pojawiło się nagle u osoby dorosłej,
- znajduje się w miejscu stale drażnionym przez ubranie, bieliznę lub biżuterię.
W ocenie zmian barwnikowych pomocna jest zasada ABCDE: asymetria, nieregularne brzegi, różne kolory w obrębie jednej zmiany, średnica oraz ewolucja, czyli zmiana wyglądu w czasie. Szczególnie istotne jest właśnie to ostatnie — jeśli znamię się zmienia, warto je skontrolować.
Czy każda podejrzana zmiana to czerniak?
Nie. Wiele zmian, które niepokoją pacjentów, okazuje się łagodnymi znamionami, brodawkami łojotokowymi, włókniakami, naczyniakami lub przebarwieniami posłonecznymi.
Jednocześnie nie wolno bagatelizować zmian, które się zmieniają albo wyglądają nietypowo. Czerniak nie zawsze wygląda jak klasyczny „czarny pieprzyk”. Część zmian może być różowa, cielista, czerwonawa albo słabo pigmentowana, dlatego sama ocena „na oko” bywa niewystarczająca.
Jak wygląda badanie znamion u dermatologa?
Podczas wizyty dermatolog najpierw pyta o historię zmian skórnych: od kiedy są obecne, czy się zmieniały, czy krwawiły, swędziały, bolały albo były drażnione. Następnie ogląda skórę i ocenia wybrane zmiany dermatoskopowo.
Jeżeli znamię wygląda łagodnie, zwykle wystarczy obserwacja lub okresowa kontrola. Jeżeli zmiana ma cechy atypowe albo budzi podejrzenie nowotworu skóry, lekarz może zalecić jej usunięcie chirurgiczne i badanie histopatologiczne.
To ważne: dermatoskopia pomaga w ocenie zmiany, ale ostateczne rozpoznanie podejrzanej zmiany skórnej stawia się na podstawie badania histopatologicznego.
Jak często badać znamiona?
Nie ma jednej częstotliwości dobrej dla wszystkich. U wielu osób wystarczy kontrola raz w roku. Częstsze kontrole mogą być potrzebne u pacjentów, którzy mają:
- liczne znamiona,
- znamiona atypowe,
- jasny fototyp skóry,
- historię oparzeń słonecznych,
- dodatni wywiad rodzinny w kierunku czerniaka,
- wcześniejsze nowotwory skóry,
- obniżoną odporność.
U pacjentów z grupy podwyższonego ryzyka pomocna może być dokumentacja fotograficzna, cyfrowe monitorowanie zmian lub sekwencyjna dermatoskopia, czyli porównywanie wyglądu zmian w czasie.
Jak przygotować się do dermatoskopii?
Do badania nie trzeba się specjalnie przygotowywać, ale warto pamiętać o kilku rzeczach:
- nie zakrywaj badanych zmian makijażem,
- nie nakładaj samoopalacza przed wizytą,
- pokaż lekarzowi zmianę, która szczególnie Cię niepokoi,
- powiedz, czy znamię się zmieniało, krwawiło, bolało lub swędziało,
- jeśli masz wcześniejsze zdjęcia zmiany, zabierz je na konsultację.
Jeśli chcesz skontrolować większą liczbę znamion, najlepiej założyć ubranie, które łatwo zdjąć lub odsłonić badaną okolicę skóry.
Dermatoskopia w Gdańsku — kiedy umówić wizytę?
Jeśli masz znamię, które się zmienia, wygląda inaczej niż pozostałe albo po prostu dawno nie badałaś/badałeś skóry, warto umówić konsultację dermatologiczną z dermatoskopią.
Podczas wizyty oceniam znamiona, pieprzyki i inne zmiany skórne, a następnie informuję, czy dana zmiana wymaga obserwacji, kontroli, dokumentacji fotograficznej czy usunięcia z badaniem histopatologicznym.
Regularna kontrola skóry to prosty sposób, żeby nie przeoczyć zmian wymagających dalszej diagnostyki.
Chcesz skontrolować znamiona?
Umów konsultację dermatologiczną z dermatoskopią w Gdańsku. Podczas wizyty oceniam znamiona, pieprzyki i inne zmiany skórne oraz wskazuję, czy wymagają obserwacji, kontroli lub usunięcia z badaniem histopatologicznym.
Skontaktuj się z nami
